Het verschil tussen pijn en lijden

Door Kaya Dielessen | Stress aanpakken

aug 27

Het leven is geen zoete krentenbol. Soms zit het even niet mee! En soms zit het zelfs langere tijd achter elkaar niet mee. Pijn is onderdeel van het leven, het hoort erbij. Voor lijden geldt dat echter niet. Weet jij het verschil tussen pijn en lijden? Pijn heeft een directe oorzaak. Je stoot bijvoorbeeld je kleine teen, je wordt ontslagen, of je gaat scheiden. Dat doet natuurlijk pijn. Lijden ontstaat door de negatieve gedachten die we over die situatie hebben, of doordat we de opmerkingen van anderen hierover voor waar aannemen. Bijvoorbeeld: ‘Wat ben ik toch een sukkel’, of ‘Je krijgt nooit meer een andere baan’, of ‘Zij heeft voor altijd mijn leven verpest’. Door mee te gaan met deze gedachten en opmerkingen ga je lijden. Bovendien leidt het tot stress en brengt het je niet verder. Het verschil tussen pijn en lijden komt regelmatig aan bod in mijn werk om stress aan te pakken. Het meest indrukwekkende voorbeeld van dit verschil kreeg ik op Robbeneiland. Het helpt mij nog steeds, ook voor mijn eigen situatie. Daarom deel ik het hier graag met jou.

Met Derrick naar Robbeneiland

Het is nu vijf jaar geleden. Mijn man, kinderen en ik gingen een dag naar Robbeneiland in met Derrick Grootboom. Derrick heeft daar met Nelson Mandela gevangen gezeten. Wij hadden het geluk dat hij die dag onze gids wilde zijn en zijn ervaringen met ons wilde delen. Derrick had als voorwaarde voor zijn inzet dat hij ook drie kinderen van een sloppenwijk mocht meenemen op onze tour naar het eiland. Derrick is zelf opgegroeid in een sloppenwijk en hij ondersteunt deze kinderen op allerlei manieren om hen te laten ervaren dat ook zij kunnen dromen van en vechten voor een betere toekomst. Voor ons maakte dit de trip alleen maar meer indrukwekkend. En zo haalden Derrick en de kinderen ons ’s ochtends op bij ons hotel in Kaapstad.

Op de boot

Na een korte reis met een busje stapten we op de boot in de haven van Kaapstad. De kinderen ‘van Derrick’ keken hun ogen uit. Ze hadden nog nooit een roltrap gezien, waren nog nooit op een boot geweest. Omgekeerd keken mijn kinderen wat onwennig naar hen. Hoe zou het zijn deze dag? Waar konden ze met elkaar over praten?

Mijn opdracht op de boot was eenvoudig: de horizon in de gaten houden. Ik was in de week ervoor behoorlijk zeeziek geweest. Dat wilde ik niet nog een keer meemaken. Ik zat op een stoel en hield mijn blik gericht op een vast punt. Gelukkig ging het deze keer goed. Mijn maag bevond zich nog in de juiste positie toen we van de boot afstapten.

Gevangen

Derrick gidste ons door de gevangenis. We zagen de cellen en hij vertelde ons hoe de bewakers de gevangenen uit elkaar probeerden te drijven en hoe dat niet lukte. Er was bijvoorbeeld een rangorde in eten. De blanke mannen kregen meer en beter eten. De zwarte mannen stonden onderaan de rangorde. Daartussen was nog een aantal rangen. Iedereen kreeg minder eten dan ze nodig hadden. De gevangenen deelden echter zoveel mogelijk met elkaar. Ze lieten zich niet uit elkaar drijven, want samen waren ze sterk.

 

Er waren dagen bij dat ze maar een half uur per dag uit de cel kwamen. De rest van de tijd waren ze alleen op die paar vierkante meters. Er waren gevangenen die moeite hadden om niet gek te worden. De anderen hielpen hen door zoveel mogelijk met hen te blijven praten. Ook hadden ze een ingenieus systeem van briefjes doorgeven ontwikkeld. Om elkaar op de been te houden.

Wel pijn, geen lijden

De verhalen over de ervaringen van Derrick, in combinatie met de omgeving waar het allemaal gebeurde, waren intens. De tranen stroomden over mijn wangen. ‘Wat zou je doen als je nu een van de bewakers van toen tegen zou komen?’ Ik moest hem dit vragen. Hoe keek hij naar hen, na al die wreedheden die hij daar had meegemaakt? Derrick hoefde niet lang na te denken over het antwoord. ‘Ik zou helemaal niets doen. Als ik nu nog wraak gedachten zou hebben, zou ik nog net zo gevangen zitten als toen!’

Hoe zou Derrick reageren?

Derrick’s reactie en mentale veerkracht hebben enorm veel indruk gemaakt op ons allemaal. Een beter voorbeeld van het verschil tussen pijn en lijden kan ik me niet voorstellen. In de periode dat Derrick gevangen zat, had hij pijn. Veel pijn. De herinnering aan die pijn raakte hem ook die dag.  Derrick hield het evenmin droog tijdens zijn eigen rondleiding. Toch is het hem gelukt die periode af te sluiten zonder verder te lijden. Ik heb enorm respect voor zijn kracht. Nog steeds stellen we elkaar soms hardop de vraag: Hoe zou Derrick in deze situatie reageren?

Hoe kun je lijden voorkomen?

Elke situatie die pijn doet is uniek. Gedachten ontstaan onbewust. En ook het voor waar aannemen van de mening van anderen gebeurt waarschijnlijk zonder dat je er erg in hebt. Wat kun je dan toch doen om lijden te voorkomen? In mijn volgende blog vertel ik je daar meer over!

Leuk als je laat weten hoe jij omgaat met pijn! Laat je hieronder een reactie achter?

Vond je dit interessant? Klik dan op de knoppen hieronder om het te delen met je netwerk. En laat hieronder een reactie achter!

Over de auteur

Kaya Dielessen is trainer, coach en blogger bij Duizendschoon Coaching. Zij helpt je stress te verminderen en aan te pakken.

Reageer op dit artikel

avatar
  Subscribe  
Laat het mij weten wanneer er